Вымушаная палiтыка Варшавы

? Министр иностранных дел Польши Р. Сикорски заявил о том, что Беларусь будет приглашена на осенний саммит «Восточного партнерства» на высшем возможном уровне. Что означает это заявление в контексте сложившихся после 19 декабря отношений Минска и Варшавы? Какие выгоды для Минска имеет программа «Восточное партнерство» при польском председательстве в ЕС?

Зьміцер Кухлей. Цяперашні стан двухбаковых адносінаў паміж Беларуссю і Польшчай, замежная палітыка якой фармуецца ў фарватары агульнаеўрапейскай палітыкі, нагадвае сітуацыю, якая склалася пасля выбараў 2006 года. Як і некалькі год таму адзінай умовай пачатку перамоваў паміж ЕС і афіцыйным Менскам фактычна выстаўляецца вызваленне палітвязняў, на што згодна з нядаўнімі заявамі беларускае кіраўніцтва ўжо амаль пагадзілася.

Пры гэтым, як Менск, так і Варшава ў аднолькавай ступені зацікаўлены ў нармалізацыі як двухбаковых стасункаў, так і адносінаў па лініі Беларусь – ЕС, у тым ліку ўдзелу Беларусі ў сумесных праектах у рамках ініцыятывы Усходняе Партнёрства. Старшынства Польшчы ў ЕС у наступныя палову гады прымушае польскае кіраўніцтва накіраваць максімум сваіх высілкаў на вырашэнне беларускага пытання, а ў афіцыйнага Менску як ніколі раней існуе патрэба ў збалансаванні ўсходняга вектару сваёй замежнай палітыкі, мінімізацыі дыктату Масквы і атрыманні замежнай фінансавай дапамогі.

Беларусь з’яўляецца выразным прыярытэтам ўсходняй палітыкі Польшчы, якая імкнецца рэалізаваць даўнюю мару аднавіць свой статус рэгіянальнага лідэра ва ўсходнееўрапейскім рэгіёне і заахвоціць інтэграцыю ўсходніх суседзяў у еўра-атлантычныя структуры, што аўтаматычна павысіць вагу Польшчы ў гэтых структурах. Варта зазначыць, што пасля ўступлення ў ЕС у 2004 годзе Польшча становіцца галоўным “адвакатам” актывізацыі палітыкі Эўразьвяза адносна Беларусі і запуск ініцыятывы Еўрасаюза Усходняе ў 2008 годзе Партнёрства здзейснены, галоўным чынам, дзякуючы актыўнасці Польшчы і жаданнем апошняй граць галоўную ролю пры фармаванні ўсходняй палітыкі ЕС.

Да пачатку прэзідэнскіх выбараў 2010 у польскай замежнай палітыцы пераважаў двухбаковы падыход  у адносінах да Беларусі: падтрымка беларускай апазіцыі і грамадзянскай супольнасці і адначасова супрацоўніцтва з беларускім афіцыйным кіраўніцтвам. Напярэдадні прэзідэнтскіх выбараў 2010 года беларуская апазіцыя губляе падтрымку Польшчы (як і болей шырока – Захаду). Найбольш яскравай прыкметай ахалоджвання адносінаў польскага кіраўніцтва да беларускай апазіцыі з’явілася адмова падтрымліваць празаходняга кандыдата на пасаду прэзідэнта Беларусі і няўдзел А. Мілінкевіча ў якасці кандыдата ў выбарчай кампаніі.

Варта зазначыць, што ў 2008 годзе Польшча з’яўлялася адным з галоўных ініцыятараў аднаўлення дыялогу з беларускімі ўладамі нягледзячы на поўнае ігнараванне беларускім бокам 12 умоваў, акрамя ўмовы вызвалення палітычных вязняў, якія з’яўляліся падставовымі дзеля наладжвання стасункаў паміж ЕС і Беларуссю ў рамках Еўрапейскай палітыкі суседства. У немалой ступені дзеля “карэктыроўкі” падыхода да “свавольнага” суседа з падачы Польшчы і пры актыўным удзеле Швецыі быў зроблены рэбрэндынг Еўрапейскай палітыкі суседства ў выглядзе ініцыятывы УсП, дзе колькасць умоваў, якія выстаўляліся для выканання беларускаму боку, была мінімальнай. Тады ж Польшча выступіла з ініцыятывай зняцця забароны ўезду на тэрыторыю ЕС для большасці прадстаўнікоў беларускага кіраўніцтва, на якіх пасля прэзідэнскіх выбараў 2006 года былі накладзены санкцыі, што з увагі на далейшае развіццё падзей было неапраўданым авансам беларускаму боку: ні парламенскія выбары 2008 года, ні прэзідэнскія 2010 года, як і ўнутрыпалітычная сітуацыя за гэты час не змяніліся ў лепшы бок.

З 1 ліпеня 2011 г. Польшча бярэ на сябе старшынства ў ЕС, што прадастаўляе шанец палякам рэалізаваць свае амбіцыі па ўзмацененню ролі Польшчы ў еўраатлантычных структурах і ад поспехаў польскай дыпламатыі на ўсходнім кірунку шмат у чым будзе залежаць вага Польшчы на еўрапейскім кантыненце. Таму нягледзячы на канфлікт у дачыненнях паміж афіцыйным Менскам і Варшавай у паслявыбарчы перыяд палякі вымушаны вяртацца да традыцыйнага двухбаковага падыходу ў сваёй палітыцы ў адносінах да Беларусі – палітыкі дыялогу з афіцыйным Менскам пры адначасовай падтрымцы грамадзянскай супольнасці і апазіцыі. Пры гэтым можа быць задзейнічаны механізм абумоўленасці з больш жорсткімі і канкрэтнымі патрабаваннямі эканамічнай лібералізацыі і доступу заходняга капітала да працэсу прыватызацыі ў Беларусі, што для беларускага боку ва ўмовах валютна-фінансавага крызісу з’яўляецца прымальнымі выдаткамі ў гульні з Захадам.

У сваю чаргу запрашэнне на саміт УсП прадстаўнікоў афіцыйнага Менску стварае магчымасць для беларускага кіраўніцтва вярнуцца да ранейшай палітыкі балансавання паміж РФ і ЕС, гуляючы на супярэчнасцях гэтых міжнародных суб’ектаў. Аднаўленне стасункаў з ЕС спрыяльна скажацца на імідж Беларусі сярод міжнародных фінансавых інстытутах і надасць болей шанцаў атрымаць макраэканамічную фінансавую дапамогу па стабілізацыі валютна-фінансавай сістэмы і правядзення рэформаў.

Варта падкрэсліць высокую верагоднасць аднаўлення перамоваў па сумесных праектах у энергетычнай, транзітнай і іншых сферах паміж Беларуссю і краінамі-партнёрамі у рамках УсП: беларускі бок быў найбольш падрыхтаваным сярод іншых партнёраў па УсП па колькасці прапанаваных да рэалізацыі ў рамках УсП праектаў, актуальнасць якіх на працягу апошняга году яшчэ больш павялічылася.

Пры гэтым, прадстаўніцтва Беларусі на асеннім саміце на найвышэйшым узроўні малаверагоднае. Нават у лепшыя часы пацяплення стасункаў паміж ЕС і Беларуссю на устаноўчым саміце УсП у траўні 2009 года Беларусь прадстаўлялі міністр замежных спраў і першы віцэ-прэм’ер. Акрамя таго, хутчэй за ўсё сам А. Лукашэнка не выявіць жадання ўдзельнічаць у саміце асабіста, як гэта здарылася і падчас устаноўчага саміта УсП у 2009 годзе, што дазволіць пазбегнуць закранання канфліктных момантаў, датычных унутрыпалітычнай сітуацыі ў Беларусі, і дасягнуць лепшага выніку ў наладжванні эканамічнага супрацоўніцтва, у чым найбольш за ўсё зацікаўлены беларусы.


Комментарии

Спасибо, интересно.

Хотелось бы больше и подробнее ознакомится на счет внешнеполитический отношений Польши к Белоруссии, польских гео-политических планов, а так же оценки экономических и политических ресурсов, которые поляки готовы вложить в Беларусь.

Надеюсь увидеть на страницах Экспертизы.

Саша

Что может написать Кухлей? Только подобную чушь. Извините, но это проста невозможно читать.

пётр

Вот бли аналитега. Вы что? Позиция Польши была совсем иннной. Польша поддерживала в этих выборах ГоП. Какой диалог и какой отказ от поддержки?

Гость
Добавить комментарий

Наше Мнение © 2003-2021

Публикация писем читателей не означает согласие авторов проекта с высказанным мнением.

{* *}